Visie op executive search

De samenleving en overheid veranderen. Selectie dus ook.

In een overheid die voortdurend onder druk staat, is leiderschap geen neutrale invuloefening. Wie je selecteert, bepaalt hoe een organisatie omgaat met complexiteit, spanning en verandering. Het geeft richting aan de verhouding tussen de overheid en samenleving.

MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELINGEN

Wat verandering met de positie van leiderschap doet

De overheid verandert

Publieke organisaties opereren in een werkelijkheid die snel en zichtbaar verandert. Opgaven worden complexer, belangen lopen uiteen en maatschappelijke druk neemt toe. Er wordt gewerkt zonder eenduidige oplossingen, in netwerken en waar verwachtingen niet meer langs één lijn lopen.

Leiderschap staat onder druk

Rollen worden zwaarder, verwachtingen diffuser en handelingsruimte kleiner. Leiders moeten functioneren in een context waarin niet alles maakbaar is, waarin belangen botsen en waarin richting geven belangrijker wordt dan oplossen. Dat vraagt om ander oordeelsvermogen dan in een stabiele omgeving

Het perspectief van Over:heden kijkt vanuit deze bestuurlijke werkelijkheid. Het is een manier van kijken die expliciet maakt wat in veel processen impliciet blijft. Drie uitgangspunten zijn daarbij leidend.

De context en systemische druk

Ten eerste gaat context vooraf aan competentie. Leiderschap krijgt betekenis binnen een specifieke bestuurlijke en maatschappelijke situatie. De vraag is niet alleen wat iemand kan, maar in welk krachtenveld dat vermogen wordt ingezet. Zonder duiding van context verwordt selectie tot vergelijking van cv’s.

Strategische richting

Visie op executive search in Leadership

Ten tweede gaat richting vooraf aan selectie. Iedere organisatie bevindt zich op een punt in de tijd. Er is een “vandaag”: de huidige logica, cultuur en werkwijze. En er is een “morgen”: de opgaven, spanningen en ontwikkelingen die zich aandienen. Wanneer morgen niet expliciet wordt gemaakt, blijft selectie onvermijdelijk gericht op behoud van het bestaande. Vernieuwing wordt dan toevallig, niet intentioneel. Door vandaag en morgen te positioneren, wordt zichtbaar welke beweging gevraagd wordt.

Spanning is informatie, geen ruis

Ten derde is spanning geen ruis, maar informatie. Publieke organisaties opereren in meervoudige logica’s: hiërarchie, markt, netwerk, maatschappelijke veerkracht. Die logica’s bestaan naast elkaar en botsen soms. Spanningen tussen bestuur en uitvoering, tussen nabijheid en schaal, tussen resultaat en legitimiteit verdwijnen niet. Leiderschap wordt zichtbaar in de manier waarop iemand met die spanning omgaat. Niet in het oplossen ervan, maar in het dragen ervan.

Kender

Kender vormt de onderliggende structuur die deze manier van kijken ondersteunt. Het is een ordenend kader dat helpt om vandaag en morgen te verbinden en de tussenruimte – de transitie – zichtbaar te maken. In die tussenruimte wordt duidelijk welk handelingsvermogen nodig is.

Kender positioneert de organisatie in het bestuurlijke landschap, brengt de relevante kennis naar voren en vertaalt dit naar keuze-informatie. Welke organisatievermogens zijn nodig? Waar liggen structurele spanningen? Welk leiderschap kan schakelen tussen logica’s zonder zijn kompas te verliezen? Daarmee wordt selectie geen zoektocht naar de beste kandidaat in abstracte zin, maar een bewuste afweging in relatie tot een specifieke beweging.

Wat levert dit perspectief op

Wat levert deze manier van kijken op? Allereerst scherpere profielen. Niet omdat ze langer of gedetailleerder zijn, maar omdat ze explicieter zijn over richting en context. Daarnaast betere gesprekken in selectiecommissies. Aannames worden benoemd, risico’s besproken, verschillen tussen kandidaten betekenisvol gemaakt. Besluiten worden navolgbaar en beter uitlegbaar, ook achteraf.

Belangrijk is dat onzekerheid hiermee niet verdwijnt. Leiderschapskeuzes blijven onzekere keuzes, met alle verantwoordelijkheid die daarbij hoort. Het perspectief van Over:heden en Kender pretendeert niet dat het risico’s uitsluit. Zij maakt zichtbaar waar die risico’s liggen en welke afweging wordt gemaakt. Dat is geen technocratische belofte, maar een evenwichtige.

Privacy Preference Center